Sunday, 25 June 2017

शेळी पालन करता सुरवात कशी करावी ?

‌शेळी पालन
शेळी पालन म्हणजे काही खूप जगावेगळे , अति किचकट
व्यवसाय नाही
कि ज्या साठी जिकडे बघावे तिकडे
शेळी शाळा आणि शेळीवरचे प्रोफेसर
पैसे घेऊन ज्ञान वाटप करायचा व्यवसाय करत आहेत

गेले शेकडो वर्षे ग्रामीण भागात शेळी पालन होत आलेले आहे,
शेकडो मेंढ्या शेळ्या घेऊन अडाणी धनगर लोक वाखाणण्या जोगे शेळी पालन करत आहे, कुटुंब चालवून दोन पैसे गाठी ला बांधत आहेत,
मग अचानक एव्हढे सगळे हुशार प्रोफेसर कसे आणि कशासाठी पृथ्वीतलावर अवतरले आहेत,
शेळी पालकांचे तारणहार आणि बुद्धिदाते अशी मोठी भूमिका पार पाडण्याचा काशोषिने का प्रयत्न करत आहेत,
एकदिवसीय प्रशिक्षण कार्यक्रम
त्या साठी शेकडो किलोमीटर प्रवास
तेथील फी
येणं जाण्याचा जेवण्याचा खर्च
होणारी दगदग
किती हा अट्टाहास
कशासाठी?
परत येताना पुस्तकातील सोडून किती त्यापेक्षा जास्त तुम्ही काय शिकलेले असता? याचा कधी विचार केला का?
आज काल च्या प्रशिक्षणात
मुख्य मुद्दे
1 शेळी पालन का करावे
2 शेळी साठी गोठा
3 शेळी च्या जाती
4 शेळी चे आजार
5 शेळी चारा

यांची माहिती दिली की झाले प्रशिक्षण
( एका दिवसात या पेक्षा जास्त काय सांगणार)
आणि या गोष्टी एक 200 रुपया चे पुस्तक घेऊन पाठ केले तरी आत्मसात होतात

मित्रानो उगा शेळी ला लैच फॉरेन रिटर्न करू नका
घरात शेतकऱ्याची सून बाई 2 शेळ्या घेऊन वर्षाला 3 ,4 ग्राम चे मणी करते
ती कुठे प्रशिक्षण घेऊन शेळी ची किंमत घालून आलेली नसते अगोदरच,

तुम्हाला प्रशिक्षण घ्यायचे तर
गावातीलच शेळ्या असणाऱ्या महिलांना भेटा
त्यांच्या शेळ्या बांधावरील गावत खाऊन पैसे देता
आणि तुम्ही फसव्या लोकांच्या नादी लागून लाखाचे बारा हजार करता
माझ्या परमप्रिय मित्रानो
प्रशिक्षण हवे तर ते कसे हवे हे लक्षात घ्या
तसे असेल तर च आम्ही प्रशिक्षणाला येतो हे ठासून सांगा
1 शेळी पालन कश्या पद्दतीने करणे योग्य आणि फायदेशीर आहे
2 शेळी पालनातील कोणत्या जाती कोणत्या भागात लवकर सेट होतात,
3 दुसऱ्या प्रदेशातील जाती आपल्या भागात , फिरस्तीच्या शेळ्या बंदीस्त ला कशा सेट कराव्यात याची परी पूर्ण माहिती
4 शेळी च्या कोणती जात कशासाठी योग्य आहे
5 कोणत्या जातीच्या शेळी पासून किती दूध उत्पादन येते
6 बोकडापासून विक्री योग्य मटन किती मिळते
7 जिवंत बोकडांची विक्री कशी करावी याचे तंत्र
8 अधिक फायदेशीर उत्पादन विक्री कशी करावी
9 करडाला दिवसा प्रमाणे किती दूध आणि किती दिवसा पर्यंत काढावे ( जेणे करून उर्वर्रीत दूध काढून विकता येईल)
10 प्रत्येक शेळी ची शारीरिक स्थिती आणि बोकडांची वय आणि वजनानुसार चारा गरज  किती?
11 चारा नियोजन कसे करावे
कोणता चारा शेळी साठी योग्य
कोणत्या चाऱ्याचे एकरी उत्पादन किती
कोणता चारा किती प्रमाणात द्यावा
कोणत्या चाऱ्यात किती प्रथिने , पाचणीय अपचणीय किती,
ड्राय
कोणत्या चाऱ्याची per kg  उत्पादन खर्च किती
चारा उत्पादनात खर्च कपात कशी करावी
( ज्या मुळे प्रोडक्शन कॉस्ट कमी होईल)
12 वार्षिक कोरडा चारा नियोजन कसे करावे
कोणत्या भागात कोणता कोरडा चारा कमी किमतीत उपलब्ध होतो याची इत्यंभूत माहिती
13 लसीकरण पूर्ण माहिती
14 आजार आणि त्या वरील औषध व्यवस्थापन
15 आजारी जनावर ओळखण्याच्या खुणा
( जेणे करून पहिल्याच दिवशी जनावर आजारी आहे हे ओळखून प्राथमिक इलाज करून  तो आजार थांबवता येईल)
16 माज ओळखण्याची प्रक्रिया
17 गाभ घालविण्याची प्रक्रिया
18 माजावर आणण्याची माहिती
( व्यायल्या नंतर किती दिवसात शेळी माजावर येते , नाही आली तर काय उपाय योजना करावी , आणि किती दिवसानंतर ती गाभ घालवावी पूर्ण माहिती)
19 शेळी विताना करावयाचे उपाय योजना , प्रात्यक्षिकासह
20 शेळी अडली तर करावयाचे उपाय
21 कारडाला दूध पाजण्याचे प्रात्यक्षिक
22 गोठा बांधणी
प्रति शेळी वंदिस्त ला जागा गरज
कप्प्या वार नियोजन
23 शेळी नोंदवही पूर्ण माहिती
लसीकरण, औषधोपचार , वंशावळ , वजन वाढ , जंत निर्मूलन
पूर्ण माहिती कशी साठवावी त्याचे मार्गदर्शन
24 जंत निर्मूलन कशे करावे , जंतनाशक कोणते वापरावे कधी वापरावे , जंत झालेले आहेत हे कसे ओळखावे
(ताजी लेंडी काढणे, कार्ड द्वारे सर्वेक्षण , जंतांना प्रतिकारक शक्ती असलेल्या शेळ्या ओळखणे )
25 जखमेची साफ सफाई
26 स्वस्तात स्वस्त पडतील असे घरगुती खुराकाचे फार्मुले
27 अझोला विषयी माहिती पूर्ण , वापरा विषयी माहिती
28 हैड्रोफोनिक चे उत्पादन व वापर प्रमाण
अनेक छोट्या छोट्या बाबी आहेत ज्या व्यवसाय सुरु करताना माहित असणे गरजेचे आहे

Wednesday, 14 June 2017

39 - व्यवसाय आणि गुंतवणुकीवर सल्ला..

व्यवसाय आणि गुंतवणुकीवर सल्ला

-------------------------------------------------------------------------

     ज्यांना नवीन व्यवसाय किंवा गुंतवणूक क्षेत्रात पदार्पण करायचे आहे त्यांनी लहान प्रमाणावर सुरवात करावी . वेळ भरपूर द्यावा. अनुभव आणि आत्मविश्वास वाढेल तेव्हाच  मोट्ठे व्यवहार करा.  तसे पहिले तर १००० रुपये आणि १ लाख रुपयांच्या व्यव्हारात काहीही फरक नसतो. लहान व्यवहार असो व कोट्यवधी चा IPO असो , कामाची पद्धत तीच असते. फरक फक्त लोकांच्या संख्येत ,किमतीच्या संख्येत असतो . मोठ्या व्यवहारात मोट्ठी मज्या असते आणि जोखीम आणि परतावा पण मोठ्ठा असतो.

माणसाला अनुभव मिळून चांगले ज्ञान झाले कि मग कमीत कमी पैशात मोठाली गुंतवणूक होते . काहीवेळा पैसे न गुंतवताच भरपूर पैसा मिळवता येतात कसे ?

अनुभव हा मौल्यवान असतो . पैशाने पैसे कसे मिळवायचे हे माहित असेल तर पैसा आणि लोक हे तुमच्या मागे लागतील , लहानशी सुरवात करा जास्तीत जास्त वेळ गुंतवा लक्षात ठेवा पैशापेक्षा अनुभव महत्वाचा आहे.

मी गुंतवणुकीला सुरवात करण्यापूर्वी अनेक मराठी / अनुवादित गुंतवणुकीची पुस्तके खरेदी केली.  ती मी नेहमी सोबत ठेवत आणि वाचत असे. खूप जागी मला ऐकायला मिळालं " हि अशी पुस्तक वाचून कोण श्रीमंत होत नाही म्हणून "

"पैशे मिळवण्यासाठी पुस्तके वाचून पैशे मिळत नाही" पण ते पुस्तक वाचत वाचत मी अनेक गुंतवणुकी शिकलो , माझी पहिली गुंतवणूक पुस्तक वाचतच  ८ % व्याजाने एक महिण्यासाठी केली. ते पुस्तक वाचत मी त्या ८ % वरून १३ % फायदा मिळवला.  मला एक मात्र नक्की कळालं जे गुंतवणूक करत नाहीत किंवा आपल्या विचारांचे नाहीत त्यांच्याशी वाद घालू नका / त्यांचे सल्ले घेऊ नका.

  "वॉरेन बफेट" यांचा लेख लिहण्यासाठी मला ३ दिवस लागले, तो लेख खूप प्रसिद्ध झाला शंभरपेक्षा जास्त जणांनी शेर केला अनेक कमेंट्स आल्या फोन आले , पहिल्या दिवशी वारेन बफेट शिकलो, दुसऱ्या दिवशी शेअर मार्केटमध्ये कमी जोखमीची काही शेअर्स घेतले तिसऱ्या दिवशी लेख पोस्ट केला, मला कृती करायला कमी वेळ लागला पण याचा परतावा खूप मिळाला , ज्या वेळी आपण काही शिकतो तिथून "तुम्ही केव्हा आणि कशी कृती करता यावर तुमचं पुढचं भविष्य ठरत "..

पुस्तकी ज्ञानाप्रमाणे गुंतवणुकीतले आकडे आणि व्यवहार सोपे असतात. शेअर्स , बॉण्ड्स , व्यवसाय , व्यापार , रिअल इस्टेट काहीही असो आकडे सोपे वाटतात / असतात. श्रीमंत होण्याचा मार्ग म्हणजे वेगळा विचार करता आला पाहिजे , वेगळ्या पद्धतीने कार्य करून दाखवण्याचे धाडस हवे. नवीन काही करू लागल्यास बरेच जण म्हणतात तुला हे जमणार नाही "

" हे असं होत नाही "

" हे पुस्तक वाचून किंवा हे करून असं होत नाही / तस होत नाही "

ह्या आणि अश्या वाक्याचं एकच म्हणणं असत एक तर " ते असं करू शकत नाहीत "

किंवा "त्यांनी असं केलेलं नसत "

गुंतवणुकीमध्ये किंवा व्यवसायात भावना महत्वाच्या असतात , मी जेव्हा माझा समभाग बाजारातला ब्रोकर शोधला तेव्हा आधी जाणून घेतलं कि तो गुंतवणूक करतो का ? तो कसा आहे ? मगच मी त्यात सक्रिय झालो. कारण जो गुंतवणूक करतो त्याच्या भावना आणि निर्णय  इतरांपेक्षा प्रगल्भ असतात.

ज्याच्याकडे निर्णय क्षमता आणि टिकून राहण्याची क्षमता आहे तो व्यक्ती ह्या प्रवासात चांगला टप्पा गाठू शकतो , अशी माणसं माझ्या सोबत आहेत.तुम्ही  वेगवेगळ्या टप्प्यातून^ गुंतवणूक करा त्याआधी त्यासाठी वेळ काढा आणि छोटी सुरवात करा..

आणि महत्वाचं म्हणजे तश्या वाईट सल्ला देणाऱ्यान पासून लांब रहा, सल्ला नसण्यापेक्षा वाईट सल्ला खूप घातक! असतो. आणि सुदैवाची गोष्ट म्हणजे आपण हे आता सहज शिकू शकतो अनेक मार्गाने आपल्या हातात असणाऱ्या मोबाइलच्या एका क्लिकवर.. मी इथे कृती सांगणार नाही तुमचं तुम्हला करायचं आहे .
मला अनेक प्रश्न येतात त्यात एक सारख असतो मी सुरवात कशी करू ? कोणता व्यवसाय करू ? गुंतवणूक कुठे करू ?

माझं उत्तर आहे आधी स्वतःला ओळखा तुमची बलस्थाने / शक्तीस्थाने ओळखा, स्वतःला वेळ काढा , ध्येय ठरवा मग उपाय किंवा कृती करण्याच्या मागे जा. माझं क्षेत्र आयात निर्यात आणि आंतरराष्ट्रीय व्यापार सोबत कृषी क्षेत्र आहे त्यात काही तुम्हाला हवं असेल तर मी मार्गदर्शन देऊ शकतो.

मी लेख लिहतो ते वाचून किंवा ऐकून नाही प्रत्यक्ष कृती मी आधी करतो मग सल्ला किंवा मार्गदर्शन देतो किंवा लिहतो.

आकाश आलुगडे, व्यवसाय आणि गुंतवणूकवर बोलू काही , १० जून २०१७...

मसाला उद्योग

मसाला उद्योग

भारतीय खाने में मसालों  का स्थान हमेशा से ही महत्वपूर्ण रहा हैं. विश्व में भारतीय खाने की पहचान इसमें डालें गये मसालें ही हैं इसलिए मसालों की मांग हमेशा मार्किट में बनी रहती हैं. अगर आप अपना व्यवसाय शुरू करना चाहते हैं तो आप आसानी से मसाले बनाने की यूनिट लगा सकते हैं. इस बिज़नस में लागत कम आती हैं और प्रॉफिट आपको ज्यादा मिल सकता हैं.

आप अपनी कैपिटल अमाउंट के अनुसार मसाले मैन्युफैक्चरिंग के बिज़नस को शुरू कर सकते हैं. आप इस बिज़नस को लघु स्तर पर, मध्यम स्तर पर और बड़े पैमाने पर शुरू कर सकते हैं. अत्यंत लघु स्तर पर मसाले मैन्युफैक्चरिंग इकाई आप अपने घर पर शुरू कर सकते हैं. हमारे यहाँ मसालों  की मांग इतनी हैं कि लघुतम इकाई भी आपको लाभ ही पहुंचाएगी.
          
               भारत में सभी प्रकार के मसालों को उगाया जाता हैं. पहलें घरों में ही मसालों को कुटा जाता था लेकिन अब लोगों के पास इतना समय ही नहीं हैं. ऐसे में अगर आप ठीक रेट पर अच्छी क्वालिटी का मसाला उपभोक्ताओं को उपलब्ध करायेंगे तो आपके बिज़नस में आपको फायदा ही होगा.

ऐसे करें अपने बिज़नस का रजिस्ट्रेशन

आप अपनी मसाला मैन्युफैक्चरिंग यूनिट को छोटे स्तर पर लगायें या बड़े स्तर पर आपको रजिस्ट्रेशन की सारी प्रक्रिया को फॉलो करनी पड़ेगी. इस बिज़नस के रजिस्ट्रेशन का प्रोसेस कुछ  इस तरह से हैं.

सबसे पहले आपको ROC का रजिस्ट्रेशन कराना होगा. छोटे स्केल पर या घर से ही मसाला मैन्युफैक्चरिंग यूनिट शुरू करने पर आप one person company रजिस्ट्रेशन भी करा सकते हैं.

आपको लोकल म्युनिसिपल अथॉरिटी से ट्रेड लाइसेंस भी लेना होगा.

फ़ूड ऑपरेटर लाइसेंस भी लेना आवश्यक हैं..

आपको BIS सर्टिफिकेट भी लेना होगा. मसालों के लिए आपको ये ISI के विभिन्न दिशा निर्देश उपलब्ध है .

Black whole and ground (काली मिर्च) ISI-1798-1961
Chilli powder (मिर्च पाउडर) ISI-2445-1963
Coriander powder (धनिया पाउडर) ISI-2444-1963
Curry powder (करी पाउडर) ISI-1909-1961
Turmeric powder (हल्दी पाउडर ) ISI-2446-1963
Methods of sampling and test of Spices and condiment ISI-1997-196

CFTRI, Mysore,ने एक तकनीकी दिशा निर्देश की जानकारी  विकसित की है ,जो AGMARK की  सर्टिफिकेशन के लिए आवश्यक मानीं जाती है .

मशीनरी व Raw मटेरियल

मसालों के प्रोडक्शन एरिया के लिए लगभग 75 स्क्वायर फीट की जगह की आवश्यकता होती हैं. पैकिंग एरिया और गोडाउन के लिए 150 स्क्वायर फीट की जगह चाहिए होगी. मसाले ग्राइंड करने के लिए और उन्हें प्रोसेस करने के लिए सिंपल मशीनरी और उपकरणों की आवश्यता होती हैं.

मसालों की मैन्युफैक्चरिंग के लिए आपको dis integrator इंस्टाल कराना होगा. इसके साथ ही स्पाइस ग्राइंडर और पाउच सीलिंग मशीन की भी आवश्यता होगी. मसालों का भार तौलने के लिए वेट मशीन का होना भी आवश्यक हैं. इसके लिए आप पूरी तरह से आटोमेटिक मशीन भी ले सकते हैं. जिसमें ग्राइंडिंग, वेट मापना ओर पैकिंग सब एक प्रोसेस में अपने आप होता रहेगा.

कच्चे माल में आपको साबुत हलदी, साबुत काली मिर्च, साबुत धनिये की जरूरत होगी. जितना अच्छा आपका कच्चा माल होगा उतनी ही अच्छी क्वालिटी आपके प्रोडक्ट की भी होगी.

मसाले बनाने का प्रोसेस

मसाले बनाने के प्रोसेस में साबुत मसालों को साफ़ करना फिर उन्हें सुखाना, साफ़ व सूखे हुए मसालों को भूनना और उन्हें छानना आदि आता हैं. उसके बाद मसालों की पैकिंग का काम किया जाता हैं. मसालों की सफाई मैन्युअली की जाते हैं. साबुत मसालों की सफाई में मसालों से कंकर या मिटी निकली जाती हैं. फिर मसालों को धुप में सुखाया जाता हैं. उसके बाद मसालों  को ग्राइंड किया जाता हैं. मसाले ग्राइंड करने की मशीन 85,000 रूपये में मिल सकती हैं.

                     संकलन
            मराठा उद्योगपती
               भुषण पाटील
हा लेख माझा नाही भूषण पाटील यांचा आहे.
सौजन्य: महाराष्ट्र उद्योग समूह .पूणे

Saturday, 27 May 2017

27 मे आठवण ऐश्वर्या आणि वैभव ची..

आज दोन वर्षा पूर्वी ऐश्वर्या चा फोन आला होता मी सांगलीत दादाच्या लग्नात होतो,तिला ते एक पुस्तक हवं होतं, माझ्याकडे त्या वेळी ते पुस्तक नव्हतं आणि आज एक वर्षा पूर्वी मी स्वतः तिला फोन लावला होता सोबत वैभव शी पण तास भर आजच एक वर्षा पूर्वी बोललो होतो
वैभव आणि ऐश्वर्या ला एक वर्षा पूर्वी फोन केला तेव्हा कोथरूड रोड वर होतो आज मी मुंबईत आहे

सांगलीत दोन वर्षापूर्वी,  पुण्यात एक वर्षापूर्वी आणि आज मुंबईत 2017 ला आहे
मी त्यांना प्रत्यक्ष भेटलो पहिल्यादा तेव्हा माझे पाय थरथरत होते आणि छाती चे ठोके वाढत होते.
पण आज भीती थोडी कमी आहे पण आहे हे सगळं आठवलं कारण त्या 27 मे 2015 आणि 27 मी 2017 जे संगीत जो ट्रान्स ऐकलो होतो तो ऐकत आहे,प्रत्येकाचं आयुष्य वेगळं असतंय , प्रत्येक जण स्वतः आपल्या आयुष्यावर झालेल्या परिणामनुसार हे आयुष्य जगत असतो.माझं येणार आयुष्य आणि चालू आयुष्य खूप खडतर आहे पण त्याचं सुखात आहे आणि पुढे जाइलही..

वर लिहलेल काही कळत नसेल तर मी हे सांगू इच्छितो की माणसाचं मन आणि विचार काही गोष्टी अश्या पद्धतीने आपल्या मेमरीत सेव्ह करत की कधीही ते आपण प्रत्यक्ष आपण आठवू शकत..

ऐश्वर्या जैन आणि वैभव उपाध्ये  हे दोघेही मला ओळखतात आधी ऐश्वर्या मग नंतर वैभव ओळखू लागला जास्त मला..

आज मुंबईत मी भावनिक होऊन हा लेख लिहत आहे , अक्षय अक्कोळे आणि पुष्कर कुरकुटे दोघांनी मला खूप साथ दिली त्या दिवसात आभार मानू शकत नाही मी कारण मित्र आहे त्यांचा मी..

Sunday, 21 May 2017

आज मी महान व्यक्तीचा एक थेंब ठरलो ....

भावनिक प्रगल्भता

तो ती आणि त्यांची प्रेमकहाणी

माझ्या आयुष्यात मी अनेक प्रेमाच्या गोष्टी / लव्हस्टोरी पहिल्या अनुभवल्या पण एक लव्ह स्टोरी आहे त्याचा मी साक्षीदार नाही तर प्रत्यक्ष मध्यस्थी झालो आणि आज सुद्धा तो प्रेमकहाणी खूप प्रेमात चालू आहे आणि राहिलही...